Evidence-Based Medicine & Statistics

Randomized Controlled Trial RCT

TRRandomize Kontrollü Çalışma
Also known as:Randomised controlled trial · Randomized clinical trial

A prospective experimental study in which participants are allocated by chance to an intervention or a control (placebo, usual care or an active comparator) and followed up to compare outcomes.

In depth

Randomization balances known and unknown prognostic factors between groups, so that differences in outcome can be attributed to the intervention; this makes the RCT the reference design for establishing efficacy. Key quality features are concealed allocation, blinding, adequate sample size, a prespecified primary endpoint, intention-to-treat analysis and complete follow-up, with reporting according to the CONSORT statement.

Variants include parallel-group, crossover, factorial and cluster randomized designs. Limitations include cost, selected populations, limited duration and insufficient size to detect rare adverse effects.

Clinical pearl

Before trial results are applied to an individual, it should be checked whether the enrolled population (age, comorbidities, renal function, co-medication) resembles that patient; strict exclusion criteria limit external validity.

TRIn Turkish

Randomize Kontrollü Çalışma

Katılımcıların bir müdahaleye ya da kontrol koşuluna (plasebo, standart bakım veya aktif karşılaştırma ilacı) rastgele atandığı ve sonlanımların karşılaştırılması amacıyla izlendiği prospektif deneysel çalışmadır.

Randomizasyon, bilinen ve bilinmeyen prognostik etkenleri gruplar arasında dengeler; böylece sonlanımlardaki farklar müdahaleye bağlanabilir. Bu özellik, randomize kontrollü çalışmayı etkinliği kanıtlamada referans tasarım hâline getirir. Temel kalite ölçütleri gizlenmiş atama, körleme, yeterli örneklem büyüklüğü, önceden belirlenmiş birincil sonlanım noktası, tedavi niyetine göre analiz ve eksiksiz izlemdir; raporlama CONSORT bildirimine göre yapılır.

Paralel gruplu, çapraz geçişli, faktöriyel ve küme (cluster) randomize tasarımlar başlıca türlerdir. Sınırlılıkları arasında yüksek maliyet, seçilmiş hasta popülasyonları, sınırlı süre ve nadir advers etkileri saptamaya yetmeyen örneklem büyüklüğü sayılabilir.

Çalışma sonuçları bir hastaya uygulanmadan önce, çalışmaya alınan popülasyonun (yaş, eşlik eden hastalıklar, böbrek işlevi, eş zamanlı ilaçlar) o hastaya benzeyip benzemediği değerlendirilmelidir; katı dışlama ölçütleri dış geçerliliği sınırlar.

Diğer adları:Randomize kontrollü araştırma · RKÇ
Updated 24.09.2026 1 views Educational reference — verify against current sources before clinical use.

Read next

Double-Blind StudyÇift Kör Çalışma

A study design in which neither the participants nor the investigators treating or assessing them know which treatment each participant receives, to minimize performance and assessment bias.

 PlaceboPlasebo

A pharmacologically inert substance or sham procedure made indistinguishable from an active treatment, used mainly as a control in clinical trials.

 Intention-to-Treat AnalysisTedavi Niyetine Göre Analiz

An analysis strategy in which all randomized participants are analyzed in the groups to which they were originally assigned, regardless of the treatment actually received, adherence or withdrawal.

 Primary EndpointBirincil Sonlanım Noktası

The main outcome measure prespecified in a trial protocol to answer the principal research question, on which the sample size calculation and the main conclusion of the trial are based.

 Phase III Clinical TrialFaz III Klinik Araştırma

A large, usually randomized and controlled confirmatory study in patients that establishes the efficacy and safety of a drug at the intended dose and provides the pivotal evidence for marketing authorization.

 Systematic ReviewSistematik Derleme

A review that uses explicit, prespecified and reproducible methods to identify, select, critically appraise and synthesize all relevant studies addressing a clearly formulated question.