Adverse Reactions & Pharmacovigilance

Idiosyncratic Reaction

TRİdiyosenkratik Reaksiyon
Also known as:Idiosyncrasy · Idiosyncratic drug reaction

An uncommon, qualitatively abnormal response to a drug that is not explained by its known pharmacology, occurs in only a small proportion of exposed patients and is not clearly dose-related.

In depth

Classically, idiosyncrasy denotes a genetically determined abnormal reactivity, for example haemolysis after oxidant drugs in G6PD deficiency, prolonged apnoea after suxamethonium in butyrylcholinesterase deficiency, or malignant hyperthermia in carriers of RYR1 variants. In current usage the term also covers rare reactions of uncertain mechanism, many of which are now thought to be immune-mediated, including idiosyncratic drug-induced liver injury.

Idiosyncratic reactions have variable latency, often weeks to months, are not reproduced in standard preclinical toxicology and are therefore usually recognised only after large-scale clinical use. Predisposing factors include HLA genotype, reactive metabolite formation and host factors such as concurrent infection.

Clinical pearl

Idiosyncratic drug-induced liver injury may appear weeks to months after starting a drug, so evaluation of unexplained hepatitis needs a full medication history, including herbal products, covering the preceding months.

Example drugs

Isoniazid Primaquine suxamethonium Halothane
TRIn Turkish

İdiyosenkratik Reaksiyon

İlacın bilinen farmakolojisiyle açıklanamayan, maruz kalanların yalnızca küçük bir kısmında görülen ve dozla belirgin bir ilişkisi olmayan, nitel olarak anormal ve seyrek bir ilaç yanıtıdır.

Klasik anlamda idiyosenkrazi genetik olarak belirlenmiş anormal reaktiviteyi ifade eder; örneğin G6PD eksikliğinde oksidan ilaçlardan sonra hemoliz, bütirilkolinesteraz eksikliğinde süksinilkolin sonrası uzamış apne veya RYR1 varyantı taşıyanlarda malign hipertermi. Günümüzde terim mekanizması belirsiz seyrek reaksiyonları da kapsar; idiyosenkratik ilaca bağlı karaciğer hasarı dahil bunların çoğunun immün aracılı olduğu düşünülmektedir.

İdiyosenkratik reaksiyonların latent dönemi değişkendir ve sıklıkla haftalar ile aylar arasındadır; standart klinik öncesi toksikoloji çalışmalarında ortaya çıkmadıklarından genellikle ancak geniş ölçekli klinik kullanımdan sonra fark edilirler. Yatkınlaştırıcı etkenler arasında HLA genotipi, reaktif metabolit oluşumu ve eşlik eden enfeksiyon gibi konak faktörleri bulunur.

İdiyosenkratik ilaca bağlı karaciğer hasarı ilaca başlandıktan haftalar ile aylar sonra ortaya çıkabileceğinden, açıklanamayan hepatitin değerlendirilmesinde bitkisel ürünler dahil önceki aylara ait eksiksiz ilaç öyküsü alınmalıdır.

Diğer adları:İdiyosenkrazi · İdiosenkratik reaksiyon
Updated 24.09.2026 0 views Educational reference — verify against current sources before clinical use.

Read next

Type B Adverse ReactionTip B Advers Reaksiyon

An adverse drug reaction that is not expected from the drug's known pharmacology, is largely independent of dose, and is uncommon but frequently serious.

 G6PD DeficiencyG6PD Eksikliği

An X-linked inherited deficiency of glucose-6-phosphate dehydrogenase that leaves red blood cells vulnerable to oxidative stress, risking acute haemolysis with certain drugs.

 PharmacogenomicsFarmakogenomik

The study of how inherited genetic variation affects an individual's response to drugs, used clinically to guide drug and dose selection.

 HepatotoxicityHepatotoksisite

Liver injury caused by a drug, herbal or dietary supplement or other chemical, ranging from asymptomatic aminotransferase elevation to cholestasis, hepatitis and acute liver failure.

 Drug Hypersensitivityİlaç Aşırı Duyarlılığı

An adverse drug reaction that clinically resembles allergy; when a specific immunological mechanism (IgE or T cells) is demonstrated it is termed drug allergy, otherwise non-allergic hypersensitivity.